09 czerwca 2026

Idzi Kuberacki (1905 - ?) z Rojowa - zołnierz Armii Andersa

Idzi Kuberacki, syn Michała, urodził się w 1905 roku w Rojowie. Po wybuchu II wojny światowej znalazł się na terenach zajętych przez Związek Sowiecki. Został aresztowany 18 września 1939 roku we Włodzimierzu.

Następnie był więziony w obozie w Karakubie na terenie obwodu donieckiego w Ukraińskiej SRR. Od 28 czerwca 1940 roku przebywał w obozie pracy Siewżełdorłag w Republice Komi na terenie Rosyjskiej FSRR. W późniejszym okresie został przeniesiony do obozu w Juży w obwodzie iwanowskim.

Po zawarciu układu Sikorski–Majski i ogłoszeniu amnestii dla obywateli polskich więzionych w ZSRS odzyskał wolność. 3 września 1941 roku w Tatiszczewie wstąpił do Armii Polskiej w ZSRS formowanej pod dowództwem generała Andersa.

Służył w stopniu starszego strzelca. Otrzymał numer ewidencyjny 1905/158/III i został przydzielony do 3 Korpusu. W czasie kampanii włoskiej walczył w szeregach 5 Kresowej Dywizji Piechoty. W dniu 20 sierpnia 1944 roku został ranny podczas walk pod miejscowością Piaggio we Włoszech. Fakt odniesienia rany odnotowano w rozkazie 13 Batalionu Strzelców nr 142/44. Za odniesione rany przyznano mu odznakę (legitymację za rany), której dokumentację przesłano do Stacji Zbornej 8 września 1945 roku (L.dz. 845/45).

Losy Idziego Kuberackiego zostały udokumentowane w materiałach przechowywanych w Centralnym Archiwum Wojskowym w Rembertowie, w tym w kartotekach ewidencyjnych jeńców z 1939 roku, aktach personalnych oraz wykazach więźniów i jeńców przetrzymywanych w obozie Siewżełdorłag NKWD i kierowanych do kolejnych obozów NKWD w 1941 roku.


Źródła i literatura

  1. Alfabetyczna kartoteka ewidencyjna jeńców 1939 roku, Centralne Archiwum Wojskowe w Rembertowie, Kolekcja Akt z Archiwów Rosyjskich, sygn. CAW-1.
  2. Zespół akt personalnych jeńców 1939 roku, Centralne Archiwum Wojskowe w Rembertowie, Kolekcja Akt z Archiwów Rosyjskich, sygn. CAW1939/–/2766/15.
  3. Wykazy imienne z zespołu akt merytorycznych – wykaz jeńców odesłanych z Siewżełdorłagu NKWD ZSRR do Juskiego Obozu NKWD, wykazy jeńców etapowanych oraz dokumentacja transportów z lipca 1941 r., Centralne Archiwum Wojskowe w Rembertowie, Kolekcja Akt z Archiwów Rosyjskich, sygn. VIII.800.20, teczka 574 (CAW3-574-3-417).
  4. „Kuberacki Idzi”, baza żołnierzy 2. Korpusu Polskiego, Projekt Rysie Monte Cassino, dostęp: 9 czerwca 2026 r., Rysie Monte Cassino – Kuberacki Idzi.

19 lutego 2026

Międzynarodowy złodziej ujęty w Ostrzeszowie (1933)

 W numerze z 10 czerwca 1933 roku Gazeta Powszechna donosiła o ujęciu w Ostrzeszowie międzynarodowego recydywisty Antoniego Leinerta. Zatrzymanie było efektem energicznego śledztwa prowadzonego po kradzieży w majątku ziemskim Melchiora Jarmuża w pobliskim Rojowie. Sprawca, poszukiwany przez organy śledcze kilku państw, podawał jako miejsce zamieszkania Berlin i legitymował się dyplomem inżynierskim — co mogło służyć budowaniu wiarygodnej legendy.

Według relacji prasowej, wszystkie skradzione przedmioty zostały mu odebrane. Co ciekawe, Leinert miał utrzymywać kontakt z niejakim Pulvermacherem, wcześniej karanym za puszczanie w obieg fałszywych pieniędzy i przez pewien czas zamieszkałym w Ostrzeszowie. Notatka stanowi dobry przykład tego, jak międzywojenna prasa lokalna opisywała przestępczość o ponadregionalnym charakterze — łącząc sensacyjny ton z informacjami o współpracy międzynarodowych służb śledczych.


Żródło: Gazeta Powszechna 1933.06.10 R.15 Nr 132

03 grudnia 2025

Relikwie świętych męczenników Placyda i Revocaty w kościele w Rojowie (1883)

 

Odczytany tekst (łacina):

Anno Domini MDCCCLXXXIII. die decima sexta mensis Maji ego Hermannus Gleich Episcopus Mallensis et Suffraganeus Wratislaviensis hoc altare portatile consecravi et Reliquias Ss. Martyrum Placidi et Revocatae in eo inclusi.

Tłumaczenie na język polski:

Roku Pańskiego 1883, dnia szesnastego miesiąca maja, ja, Herman Gleich, biskup z Mallersdorf i sufragan wrocławski, poświęciłem to przenośny ołtarz i umieściłem w nim relikwie świętych męczenników Placyda i Revocaty.

W parafialnych archiwach trafiają się dokumenty, które na pierwszy rzut oka wyglądają jak zaledwie kilka zdań po łacinie. A jednak kryją w sobie opowieść o dawnych zwyczajach, ludziach i czasie, który minął bezpowrotnie. Tak właśnie jest z aktem konsekracji z Rojowa — skromnym, lecz niezwykle symbolicznym świadectwem z 1883 roku.

Treść dokumentu mówi jasno: 16 maja 1883 roku portatyl, czyli przenośna płyta ołtarzowa, został konsekrowany, a w jego wnętrzu umieszczono relikwie świętych męczenników Placyda i Revocaty. Akt podpisał Hermann Gleich, sufragan wrocławski, biskup, którego zadaniem było wspieranie diecezji rozciągającej się daleko poza samą stolicę biskupią.

Czy przyjechał osobiście do Rojowa? Dokument tego nie rozstrzyga. W XIX wieku w Kościele pruskim biskupi pomocniczy często udzielali konsekracji per delegatum, czyli poprzez upoważnionego kapłana, który dokonywał czynności na miejscu, podczas gdy biskup sporządzał i podpisywał akt. Taka praktyka była normalna, zwłaszcza w rozległych diecezjach, gdzie liczba parafii liczona była w setkach, a dróg — wciąż niewiele.

Nie zmienia to jednak faktu, że właśnie wtedy — wiosną 1883 roku — ołtarz w Rojowie otrzymał swoje liturgiczne „serce”. Portatyl z relikwiami był niezbędnym elementem każdej katolickiej świątyni: to na nim spoczywała ofiara Mszy. Relikwie męczenników symbolicznie łączyły ziemski Kościół z wiarą pierwszych chrześcijan, którzy oddali życie za Chrystusa. Był to znak ciągłości, tradycji i świętości miejsca.

Warto pamiętać, że cała scena rozgrywa się niedługo po zakończeniu Kulturkampfu — okresu nacisku państwa pruskiego na Kościół. Parafie znów mogły działać swobodniej, odnawiać świątynie, zamawiać brakujące paramenty, a także regularnie uzupełniać dokumentację liturgiczną. Konsekracja portatylu w 1883 roku doskonale wpisuje się w ten czas porządkowania i odbudowy.

Sam akt — pożółkły, wytarty, zapisany staranną łaciną — przetrwał ponad sto lat. Wciąż jest świadectwem chwili, w której rojowski kościół otrzymał konsekrację swojego ołtarza wraz z relikwiami. To niewielki dokument, a jednak opowiada historię duchową, historyczną i ludzką — o życiu parafii, o jej miejscu w diecezji i o zwyczajach, które dziś znamy już tylko z archiwów.

Czasem najwięcej mówią właśnie takie ciche, niepozorne świadectwa.

Kim byli św. Placyd i św. Revocata?

Relikwie, które trafiły do ołtarza w Rojowie, nie są przypadkowe. W XIX wieku, szczególnie w diecezjach niemieckich i austriackich, rozpowszechniła się praktyka umieszczania w portatylach relikwii tzw. „męczenników katakumbowych”.

To właśnie do tej grupy należą:

Święty Placyd

Imię pojawia się w wielu rzymskich inskrypcjach i wykazach męczenników. Placyd nie jest jednym konkretnym, dobrze udokumentowanym świętym, lecz jedną z postaci czczonych od wczesnego średniowiecza jako męczennik rzymski, pochowany niegdyś w katakumbach.

W XVIII i XIX wieku relikwie takich męczenników były wydobywane, identyfikowane według dawnych znaków kultowych (lampki, napisy, ozdoby grobu) i przekazywane do parafii w całej Europie jako autentyczne relikwie pierwszych chrześcijan.

Święta Revocata

To imię również należy do tradycyjnych męczennic rzymskich, pojawiających się w katalogach świętych z okresu prześladowań. Podobnie jak Placyd, Revocata była czczona głównie jako męczennica z czasów imperium — o jej życiu nie zachowały się szczegółowe źródła, ale kult należał do jednych z trwalszych w Kościele II–V wieku.

Relikwie Revocaty często pojawiają się w XIX-wiecznych dokumentach o konsekracji ołtarzy, zwłaszcza w parafiach niemieckich i środkowoeuropejskich.

Dlaczego właśnie takich świętych wybierano?

W epoce odrodzenia katolickiego po Soborze Trydenckim (XVI w.), a później w XIX wieku, Kościół szczególnie podkreślał ciągłość z pierwszymi wiekami chrześcijaństwa.

Dlatego do nowych ołtarzy chętnie wkładano relikwie męczenników:

  • anonimowych, lecz z pewnością starożytnych,
  • pochodzących z rzymskich katakumb,
  • stanowiących autentyczne świadectwo wiary Kościoła pierwotnego.

Posiadanie takich relikwii w wiejskiej parafii, takiej jak Rojów, było więc wyrazem duchowej łączności z najstarszą tradycją Kościoła.

08 lipca 2025

Paweł Paseniuk (1910-1985) - żołnierz Armii gen. Andersa

 W 40-rocznicę śmierci przypominam postać zmarłego w Rojowie żołnierza II Korpusu Polskiego

Paweł Paseniuk urodził się 21 września 1910 roku w Pińsku. Jego ojciec, Antoni, był robotnikiem, a matka nosiła nazwisko panieńskie Marta Jankowska. Zmarł 9 maja 1985 roku w Rojowie, w powiecie ostrzeszowskim.

W latach 1931–1932 odbył zasadniczą służbę wojskową w 8 Batalionie Pułku Saperów w Toruniu, uzyskując stopień kaprala. Jako rezerwista został powołany na ćwiczenia wojskowe w 1936 roku w Toruniu oraz w 1937 roku w Brześciu nad Bugiem, gdzie doskonalił swoje umiejętności w zakresie służby saperskiej.

Pod koniec sierpnia 1939 roku otrzymał kartę mobilizacyjną z wezwaniem do jednostki wojskowej w Brześciu nad Bugiem. Po wybuchu II wojny światowej walczył jako saper na wschodnich terenach Polski. W wyniku agresji Związku Radzieckiego 17 września 1939 roku został internowany przez Armię Czerwoną. Przebywał w obozach jenieckich i łagrach w rejonie Irkucka, gdzie doświadczył trudnych warunków i represji.

8 lutego 1941 roku został aresztowany przez władze sowieckie. 3 czerwca 1941 roku zapadł wyrok w jego sprawie. Na mocy porozumienia między rządem RP na uchodźstwie a władzami ZSRR, 23 września 1941 roku został zwolniony z niewoli i wstąpił do Armii Polskiej tworzonej pod dowództwem gen. Władysława Andersa. W styczniu 1942 roku został ewakuowany do Iraku.

W ramach Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie wziął udział w kampanii włoskiej. Uczestniczył w lądowaniu aliantów na Sycylii, a następnie w działaniach bojowych we Włoszech. Brał udział w przygotowaniach do bitwy pod Monte Cassino i walczył na większości odcinków frontu włoskiego, szczególnie na północnym odcinku nad Adriatykiem.

Po kapitulacji Niemiec we Włoszech wiosną 1945 roku, kontynuował służbę przy rozminowywaniu terenów oraz pełnił funkcję wartowniczą. Dwukrotnie awansowany, uzyskał stopień sierżanta. Na własną prośbę został zdemobilizowany i w połowie 1947 roku powrócił do Polski.

Odznaczenia:

Zagraniczne:
– Medal za Udział w II Wojnie Światowej
– Medal „Italy Star” (przyznany przez dowódcę 2 Korpusu Polskiego, 1944)
– Medal Brytyjski za Udział w II Wojnie Światowej (1944)

Polskie:
– Medal Zwycięstwa i Wolności (1973)
– Medal za Udział w Wojnie Obronnej 1939 roku (1983)


Żródło:

https://grobonet.com/p/ostrzeszow/1432/pawel-paseniuk-1910-ostrzeszow

15 marca 2025

Odkryj fascynujące historie na blogu Dzieje Rojowa!

 Odkryj fascynujące historie na blogu Dzieje Rojowa!

Interesujesz się historią lokalną, ciekawostkami z przeszłości i niezwykłymi opowieściami związanymi z Rojowem? Blog Dzieje Rojowa to miejsce, gdzie historia ożywa!

📜 Co znajdziesz na blogu?
✔️ Nieznane fakty i anegdoty z dawnych lat
✔️ Archiwalne fotografie i dokumenty
✔️ Opowieści o ludziach, wydarzeniach i miejscach
✔️ Ciekawostki, które zaskoczą nawet pasjonatów historii

Dołącz do naszej społeczności odkrywców przeszłości i przekonaj się, jak wiele tajemnic kryje historia Rojowa!

🔍 Czytaj, komentuj i dziel się swoimi wspomnieniami!
📖 Zapraszam na bloga Dzieje Rojowa!

03 marca 2025

Konkursy orki w Rojowie w latach 60-tych XX wieku

Konkursy orki były organizowane, aby ocenić umiejętności rolników w zakresie orki, czyli przygotowywania pola do siewu. Uczestnicy rywalizowali w kategoriach takich jak dokładność, głębokość i równomierność orki. Konkursy te miały na celu promowanie najlepszych praktyk rolniczych oraz wymianę wiedzy i doświadczeń między rolnikami.




Głos Wielkopolski. 1962.10.03 R.18 nr235 Wyd.AB

Głos Wielkopolski. 1965.10.01 R.21 nr233 Wyd.AB

11 stycznia 2025

180. rocznica śmierci pochowanego w kryptach rojowskiego kościoła płk. Franciszka Frezera

 10 stycznia mineła 180. rocznica śmierci pochowanego w kryptach rojowskiego koscioła plk. Franciszka Frezera.


 Franciszek Frezer (1798-1845), Ostrzeszowska Kultura (nr 25) s. 14-15

14 września 2024

Krypty rojowskiego kościoła - audycja radiowa 2014


Audycja Radia Rodzina Kalisz z moim udziałem, ks. Piotra Kowalka oraz uczniów i dyrekcji  szkoły w Rojowie
"Ojciec Mateusz na tropie..." to cykliczna audycja, która nawiązywała do popularnego serialu telewizyjnego Ojciec Mateusz. W rolę radiowego detektywa wcielał się ks. Mateusz Puchała, który przedstawiał i próbował rozwiązać tajemnicze historie wokół nas. Audycja pojawiała się na antenie radia dwa razy w miesiącu (co drugi czwartek) o godz. 16.30.
3 marca 2014 ks. Mateusz Puchała zawitał do Rojowa. Efektem tej wizyty jest audycja radiowa Krypty rojowskiego kościoła.
Audycja radiowa ukazała się pierwszy raz 6 marca 2014 roku o godzinie 16:30 w Radiu Rodzina Diecezji Kaliskiej 103,1 FM. W audycji brali udział m.in uczniowie szkoły w Rojowie: Oliwia Góra (klasa IV), Jakub Józefiak i Mateusz Kajser (klasa V)..
Audycja do odsłuchania poniżej

19 sierpnia 2024

Społeczność szkoły w Rojowie - prawdopodobnie 1957

 

Społeczność szkoly w Rojowie - prawdopodobnie 1957



Zdjęcie komunijne - Ostrzeszów 1959

Zdjęcia udostępnili PP Urbaniakowie z Rojowa

17 sierpnia 2024

Absolwenci SP Rojów 1992

 


Nauczyciele: Ludmiła Misiek, Sabina Góra, Bożena Stempniewicz, Krystyna Gretkiewicz, Wojciech Mamys, Mirosława Krzywaźnia, Marek Drzazga, Maria Łacina.

Uczniowie: Dittfeld Łukasz, Kaleta Joanna, Kałużna Iwona, Kałużna Donata, Kamiński Waldemar, Kokot Tomasz, Nawrot Krzysztof, Nawrot Rafał, Plewa Robert, Stanicki Szymon

08 sierpnia 2024

„SŁONECZNIKOWA GROMADA” 1988 lub 1989

 


U góry od lewej: Renata Linkowska (naucz.) Maria Krawczyk (naucz.) Bożena Wieczorek (naucz.)

Poniżej od lewej: Fiołkowski Tomasz, Grzegorz Chrapan, Tomasz Kajser, Romualda Kurzawa, Joanna Krzyżostaniak, Emilia Kamińska, Beata Kajser, Magda Plewa


04 sierpnia 2024

Ślubowania klasy I - Rojów 1988

 


Nauczyciele: Bożena Stempniewicz, dyr. Krystyna Gretkiewicz. 

Uczniowie: do góry: Adrian Szymasek, Przemysław Kajser, Robert Fiołkowski, Sebastian Barczyński, Łukasz Nawrot.

Na dole siedzą: Iwona Daszczyk, Teresa Piekarska, Joanna Kałużna, Aleksandra Ostrowska.

02 sierpnia 2024

Ślubowanie klasy I w Rojowie (1986)

 


Uczniowie od prawej: Dorota Urbaniak, Agnieszka Calik, Jacek Kubiak, Anna Paluch, Remigiusz Kalla, Rafał Kubiak, Małgorzata Kałużna, Janina Kempa, Agnieszka Zygrowska i nauczyciel p. Maria Krawczyk


30 lipca 2024

Tragedia mieszkańca Gęstwy (1909)



Wspomniany w komunikacie prasowym, Michael Goj, zmarł w wieku 37 lat. Był synem nieżyjącego już Michaela i Rosalii Gojów oraz mężem Rosalii, z domu Hoffmann. Zginął 14 sierpnia 1909 roku. Dzień wcześniej zmarł jego dwudniowy syn, Adolf Michael. Mieszkali w Gęstwie, w gminie Rojow, numer 167

 W akcie zgonu zapisano + 14-08-1909 zu Schildberg auf der nach Gr. Wartenberg führenden Chaussee ... durch einen umstürzenden Baum erschlagen und tot aufgefunden worden, Nr. 167, zuletzt wohnhaft in Genstwa, Gemeinde Rojow, geboren zu Rojow. Auf Grund der Mitteilung der Polizei Verwaltung Schildberg vom 24.08.1909 eingetragen.
W tłumaczeniu:  dnia 14-08-1909 w Schildberg na drodze do Gr. Wartenberg ... został śmiertelnie uderzony przez przewracające się drzewo i znaleziony martwy,  ostatnio zamieszkały w Genstwa, gmina Rojow, urodzony w Rojow. Zostało to wpisane na podstawie zgłoszenia administracji policyjnej Schildberg z dnia 24.08.1909.

Żródło: Wielkopolanin 1909.08.20 R.27 Nr 189 s 3

28 lipca 2024

1982 - Przedszkole w Rojowie


Zdjęcie zostało wykonane w 1982 z okazji balu przebierańców i wizyty Mikołaja w budynku przedszkola. Są na nim roczniki:1975, 1976 i 1977.  

U dołu  od lewej: N. N , Szymon  Stanicki, Jacek  Fiołkowski, Marcin  Nurski, Wojciech  Chowański, Rafał  Urbaniak

N. N., Katarzyna  Falis, Wioletta  Hyrza, "Św. Mikołaj", N.N., Karolina  Stanicka

Grażyna  Kempa, Alina  Góra, Renata  Cichosz, Sylwia  Rachwał, Grzegorz  Chowański, Iwona  Falis, Beata  Mikołajczyk, p. Teresa  Błażejewska, 

U góry od lewej: p. Mikołajczyk, Kinga  Barczyńska, Krystyna  Rogala, Arkadiusz  Podemski, Renata  Korczak, N.N., Krzysztof  Kempa, Wioletta  Kamińska, N.N., Grzegorz  Hyrza, p. Stanicka

 

Idzi Kuberacki (1905 - ?) z Rojowa - zołnierz Armii Andersa

Idzi Kuberacki, syn Michała, urodził się w 1905 roku w Rojowie. Po wybuchu II wojny światowej znalazł się na terenach zajętych przez Związek...